Ga metro ngầm nội đô Hà Nội: Quy hoạch chi tiết từng nhà ga, tuyến và tiến độ

Đoạn ngầm tuyến số 3 Kim Mã – ga Hà Nội đặt mục tiêu chạy thương mại tháng 12/2027, tuyến số 2 đã khởi công với 7 ga ngầm xuyên lõi phố cổ, còn 22 nhà ga ưu tiên của 5 tuyến mới đang được lấy ý kiến quy hoạch chi tiết 1/500. Bức tranh ga metro nội đô Hà Nội đã rõ hơn nhiều so với vài năm trước: ga nằm ở đâu, nối với tuyến nào và đang ở giai đoạn nào.

Từ quy hoạch mạng lưới đến từng nhà ga

Quy hoạch Thủ đô thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn 2050 xác định Hà Nội có 14 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 550 km, nhu cầu vốn ước khoảng 40 tỷ USD. Các định hướng mới hơn trong quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn dài hạn tiếp tục mở rộng mạng lưới, còn mục tiêu gần nhất là hoàn thành khoảng 100 km metro vào năm 2030.

Hiện Hà Nội mới khai thác tuyến 2A Cát Linh – Hà Đông và đoạn trên cao Nhổn – Cầu Giấy của tuyến số 3. Cả hai đều chạy trên cao và dừng ở rìa lõi trung tâm. Trong phạm vi nội đô, nơi phố hẹp, mật độ di tích dày và không còn đất mở đường, gần như mọi nhà ga phải đi ngầm. Vì vậy, "ga metro nội đô" trong thực tế chủ yếu là các ga ngầm của tuyến 3, tuyến 2 và các đoạn kéo dài.

Lộ trình chung của 5 tuyến vừa ký hợp đồng đã được tổng hợp trong bài Hà Nội ký hợp đồng 5 tuyến metro. Bài này tập trung vào các nhà ga trong lõi đô thị.

Tuyến số 3: bốn ga ngầm đầu tiên của Thủ đô

Tuyến Nhổn – ga Hà Nội dài 12,5 km, trong đó 8,5 km trên cao đã chạy từ tháng 8/2024 và khoảng 4 km đi ngầm đang hoàn thiện. Phần ngầm gồm 4 nhà ga và 1 giếng thoát hiểm. Tổng mức đầu tư toàn tuyến là 34.826 tỷ đồng. Máy đào hầm thứ nhất đã về đích tại ga Hà Nội cuối năm 2025; đến giữa năm 2026, phần ngầm đạt gần 80% khối lượng.

Kế hoạch đặt ra: hoàn thành lắp đặt thiết bị tháng 4/2027, chạy thử và tích hợp hệ thống trong năm 2027, đưa đoạn ngầm vào vận hành thương mại từ tháng 12/2027. Đây là mốc đã công bố, chưa phải kết quả, vì thực tế tiến độ đoạn ngầm đã nhiều lần lùi.

Ga metro nội đô Hà Nội - trụ cầu cạn tuyến số 3 thời kỳ thi công Trụ cầu cạn tuyến số 3 thời kỳ thi công đoạn trên cao; từ Cầu Giấy, tuyến hạ dần độ cao để vào đoạn ngầm (ảnh minh họa).

Tuyến số 2: bảy ga ngầm xuyên lõi lịch sử

Tuyến số 2 đoạn Nam Thăng Long – Trần Hưng Đạo khởi công ngày 9/10/2025, tổng mức đầu tư trên 35.000 tỷ đồng, dài khoảng 11,5 km với phần lớn đi ngầm. Tuyến có 10 ga: C1 Xuân Đỉnh, C2 Ngoại Giao Đoàn, C3 Tây Hồ Tây (trên cao) và 7 ga ngầm C4 Bưởi, C5 Quần Ngựa, C6 Bách Thảo, C7 Hồ Tây, C8 Hàng Đậu, C9 Hoàn Kiếm, C10 Trần Hưng Đạo. Mục tiêu hoàn thành năm 2030.

Ba ga cuối là phần đáng chú ý nhất của nội đô:

• C8 Hàng Đậu bố trí tại khu vườn hoa Hàng Đậu, là điểm nối với tuyến số 1 hướng Long Biên.
• C9 Hoàn Kiếm nằm dưới phố Đinh Tiên Hoàng, đoạn quảng trường phía Đông hồ Gươm, quy mô 4 tầng, tổng diện tích khoảng 7.703 m². Sau nhiều năm cân nhắc hơn 10 phương án, vị trí được chốt nằm ngoài Vùng bảo vệ II của di tích hồ Hoàn Kiếm và gắn với không gian quảng trường, đi bộ.
• C10 Trần Hưng Đạo đặt tại nút Hàng Bài – Trần Hưng Đạo, 4 tầng, khoảng 5.482 m², giao "chữ thập" với ga S13 của tuyến số 3 kéo dài để hành khách chuyển tuyến trong lòng đất.

Phố Đinh Tiên Hoàng - khu vực ga metro ngầm C9 Hoàn Kiếm Phố Đinh Tiên Hoàng ven hồ Gươm, khu vực đặt ga ngầm C9 theo phương án đã chốt (ảnh minh họa).

Tuyến 3.2 ga Hà Nội – Hoàng Mai: hành lang ngầm phía Nam

Đoạn kéo dài tuyến số 3 được đề xuất đi ngầm toàn bộ theo trục Trần Hưng Đạo – Trần Thánh Tông – Kim Ngưu – Tam Trinh. Theo đề xuất công bố cuối năm 2025, đoạn dài khoảng 8,7 km, tổng mức đầu tư dự kiến 40.570 tỷ đồng, chủ yếu từ vốn vay ADB, KfW, AFD cùng vốn đối ứng; thành phố yêu cầu khởi công chậm nhất đầu năm 2027. Các vị trí ga dự kiến trải dọc Hàng Bài, Trần Thánh Tông, Kim Ngưu, Mai Động, Tân Mai, Tam Trinh và Yên Sở.

Tháng 10/2026, Liên minh châu Âu viện trợ không hoàn lại 10 triệu EUR để Hà Nội nghiên cứu khả thi và chuẩn bị dự án kéo dài này, với chiều dài được nhắc tới là khoảng 11 km. Hai con số 8,7 km và 11 km phản ánh các giai đoạn nghiên cứu khác nhau; hướng tuyến và số ga cuối cùng sẽ do báo cáo khả thi xác định. Người dân và nhà đầu tư nên coi danh sách ga ở đoạn này là đề xuất, chưa phải vị trí chính thức.

Phố Trần Hưng Đạo - hành lang ga metro ngầm tuyến số 3 kéo dài Phố Trần Hưng Đạo, trục dự kiến của ga S12, ga trung chuyển C10/S13 và đoạn tuyến 3.2 đi ngầm (ảnh minh họa).

22 nhà ga ưu tiên đang lấy ý kiến quy hoạch 1/500

Ngày 21/10/2026, Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội công khai hồ sơ quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 của 22 nhà ga ưu tiên thuộc 5 tuyến số 1, 2, 8, 10 và 14. Năm tuyến này khởi công đồng loạt ngày 22/6/2026, tổng chiều dài quy hoạch khoảng 253,5 km, triển khai theo hình thức hợp đồng chìa khóa trao tay.

Hồ sơ thể hiện bốn nội dung người dân quan tâm nhất:

1. Ranh giới giải phóng mặt bằng của từng nhà ga.
2. Vị trí các lối lên xuống ga.
3. Vị trí tháp thông gió.
4. Định hướng phát triển đô thị theo mô hình TOD quanh nhà ga.

Bản vẽ được niêm yết tại trụ sở UBND 22 xã, phường liên quan trong ít nhất 20 ngày. Người dân góp ý bằng phiếu khảo sát hoặc gửi trực tiếp tại UBND nơi cư trú. Sau đó hồ sơ được hoàn thiện, Sở Xây dựng thẩm định trước khi trình UBND thành phố phê duyệt.

Không gian ngầm quanh ga: lớp quy hoạch thứ hai

Song song với nhà ga, Hà Nội đã có quy hoạch chung không gian xây dựng ngầm đô thị trung tâm, phê duyệt năm 2022. Đồ án xác định 39 khu vực không gian công cộng ngầm trong nội đô với tổng diện tích khoảng 954 ha, 78 bãi đỗ xe ngầm tại bốn quận cũ Hoàn Kiếm, Ba Đình, Đống Đa, Tây Hồ, và 65 vị trí khuyến khích phát triển không gian ngầm ở các khu mới hai bên sông Hồng (khoảng 2.171 ha). Khu phố cổ và di tích được hạn chế làm công trình ngầm.

Về TOD, định hướng nghiên cứu là bán kính khoảng 1 km quanh nhà ga trong nội thành và 1,5–2 km ở ngoại thành. Thành phố giao lập quy hoạch chi tiết 1/500 các khu TOD song song với quy hoạch phân khu, phấn đấu hoàn thiện quy hoạch khu vực nhà ga và depot vào cuối năm 2026. Các định hướng ven sông liên quan có thể xem thêm tại bài Quy hoạch sông Hồng: đọc đúng phạm vi thông tin.

Bảng tổng hợp ga ngầm nội đô theo trạng thái

Góc nhìn Săn Nhà Đẹp

Với ga metro nội đô Hà Nội, điều quan trọng là phân biệt bốn trạng thái: đang vận hành, đang thi công, đã khởi công và mới đề xuất. Một vị trí ga trên bản đồ quảng cáo có thể chỉ là phương án nghiên cứu.

Một vài lưu ý cho người đang sở hữu hoặc định mua nhà quanh các ga:

• Đến xem bản vẽ niêm yết tại UBND phường để biết nhà mình nằm trong hay ngoài ranh giải phóng mặt bằng, gần lối lên xuống hay tháp thông gió.
• Ga ngầm nội đô thi công nhiều năm, rào chắn kéo dài; phố Kim Mã đã bị quây từ năm 2017. Hãy tính chi phí sống cạnh công trường.
• Chỉ dùng mốc tiến độ từ cơ quan quản lý dự án, không dùng mốc trong tài liệu bán hàng.

Phần tác động kinh tế và bất động sản quanh các ga sẽ được phân tích ở hai bài tiếp theo trong loạt bài này.

Săn Nhà Đẹp tổng hợp.